توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٩ - جناس لاحق و اقسام آن

الخيل معقود بنواصيها الخير (به پيشانى اسبها خيرگره زده شده است).

شاهد در [خيل‌] و [خير] بوده كه دو حرف [لام‌] و [راء] در آندو با هم متباين بوده و در عين حال متقارب المخرج هستند و در آخر واقع شده‌اند.

جناس لاحق و اقسام آن‌

صورت دوّم يعنى آنجائيكه دو حرف مختلف با هم متقارب المخرج نباشند را جناس لاحق گويند و آن نيز بر سه قسم است:

١- آنكه حرف اجنبى در اوّل باشد مانند:

ويل لكلّ همزه لمزة ( واى بر هر عيب‌گيرنده و طعن‌زننده بديگران).

كلمه [همزه‌] بمعناى كسر و [لمزه‌] بمعناى طعن است ولى در مقام استعمال اينطور شايع شده كه اوّلى را در كسر و كاهيدن اعراض مردم استعمال كرده و دوّمى را در طعن زدن بايشان بكار مى‌برند و وزن [فعله‌] بر اعتياد دلالت دارد يعنى [همزه‌] بكسى مى‌گويند كه به كاستن اعراض مردم اعتياد پيدا كرده و [لمزه‌] بشخصى گفته ميشود كه طعن زدن به مردم حرفه‌اش گرديده است.

و بهرصورت شاهد در [همزه‌] و [لمزه‌] است كه در ابتداء آنها [هاء] و [لام‌] قرار گرفته و ايندو حرف با همه متباين بوده و مخرجشان نيز با هم متقارب نيست.

٢- آنكه حرف اجنى در وسط باشد مانند: